Αιμορροΐδες ή ραγάδα πρωκτού; Οι βασικές διαφορές στα συμπτώματα

Αιμορροΐδες ή ραγάδα πρωκτού; Πρόκειται για ένα συχνό ερώτημα που δημιουργείται όταν εμφανίζονται πόνος, αίμα ή ενόχληση μετά την κένωση.

Οι δύο παθήσεις αφορούν την ίδια περιοχή και έχουν όμοια ορισμένα συμπτώματα. Ωστόσο, δεν είναι το ίδιο και χρειάζονται διαφορετική αντιμετώπιση.

Τι είναι οι αιμορροΐδες και τι είναι η ραγάδα πρωκτού;

Οι αιμορροΐδες αποτελούν φυσιολογικές αγγειακές δομές στην περιοχή του πρωκτικού σωλήνα. Όταν διογκωθούν, παρουσιάσουν πρόπτωση, αιμορραγία, ερεθισμό ή θρόμβωση, μιλάμε για αιμορροϊδική νόσο. Ανάλογα με τη θέση και τον βαθμό τους, τα συμπτώματα μπορεί να διαφέρουν αρκετά.

Αντίθετα, η ραγάδα πρωκτού είναι μια μικρή ρωγμή ή ένα σκίσιμο στον βλεννογόνο, τον χιτώνα που επενδύει εσωτερικά το έντερο. Συχνά εμφανίζεται μετά από σκληρά κόπρανα και συνδέεται στενά με τη δυσκοιλιότητα. Ωστόσο, μπορεί να εμφανιστεί και σε περιπτώσεις επίμονης διάρροιας ή να σχετίζεται σπανιότερα, με άλλες παθήσεις.

Παρόλο που και οι δύο καταστάσεις μπορούν να προκαλέσουν αίμα και ενόχληση, η διευκρίνηση του πόνου αποτελεί συχνά ένα από τα πιο χρήσιμα στοιχεία.

Αιμορροΐδες ή ραγάδα πρωκτού; Πώς διαφέρει ο πόνος;

Η ραγάδα πρωκτού συνδέεται συνήθως με έντονο και οξύ πόνο κατά την κένωση. Πολλοί ασθενείς περιγράφουν τον πόνο σαν έντονο κάψιμο ή αίσθηση κοψίματος. Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό είναι ότι ο πόνος μπορεί να μη σταματά αμέσως μετά την αφόδευση, αλλά να συνεχίζεται για αρκετή ώρα.

Στις αιμορροΐδες η εικόνα μπορεί να είναι διαφορετική. Οι εσωτερικές αιμορροΐδες, ιδιαίτερα στα αρχικά στάδια, μπορεί να προκαλούν αιμορραγία, κνησμό ή αίσθημα πρόπτωσης χωρίς έντονο πόνο. Επιπλέον, υπάρχουν και περιπτώσεις ασθενών που παρουσιάζουν αιφνίδιο και ιδιαίτερα δυνατό πόνο, μαζί με πρήξιμο και ένα σκληρό επώδυνο ογκίδιο στην περιοχή.

Γιατί αιμορροΐδες και ραγάδα συχνά μπερδεύονται;

Ένας βασικός λόγος είναι ότι και οι δύο παθήσεις μπορεί να εμφανιστούν μετά από δυσκοιλιότητα και έντονη προσπάθεια κατά την κένωση. Τα σκληρά κόπρανα μπορούν να τραυματίσουν τον βλεννογόνο του πρωκτού και να συμβάλουν στη δημιουργία ραγάδας. Παράλληλα, η έντονη πίεση κατά την αφόδευση επιβαρύνει την αιμορροϊδοπάθεια.

Επιπλέον, και στις δύο περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστεί αίμα στο χαρτί ή στα κόπρανα, κάψιμο και ενόχληση γύρω από τον πρωκτό. Έτσι, είναι εύκολο κάποιος να θεωρήσει ότι έχει αιμορροΐδες επειδή αποτελούν μια πολύ γνωστή πάθηση, ενώ στην πραγματικότητα μπορεί να υπάρχει ραγάδα ή διαφορετικό πρόβλημα.

Για αυτόν τον λόγο, η επαναλαμβανόμενη χρήση μιας αλοιφής χωρίς να έχει προηγηθεί διάγνωση δεν αποτελεί πάντα τη σωστή λύση. Η θεραπεία χρειάζεται να στοχεύει στην πραγματική αιτία των συμπτωμάτων.

Αιμορροΐδες ή ραγάδα πρωκτού; Πώς γίνεται η διάγνωση;

Ο γιατρός ξεκινά συνήθως συλλέγοντας πληροφορίες για τη μορφή και τη διάρκεια των συμπτωμάτων. Επιπλέον, για το πότε εμφανίζεται ο πόνος, αν συνεχίζεται μετά την κένωση, πόσο συχνή είναι η αιμορραγία και αν υπάρχει κνησμός, πρήξιμο ή κάποια διόγκωση.

Στη συνέχεια, εξετάζει την πρωκτική και περιπρωκτική περιοχή. Σε αρκετές περιπτώσεις, η κλινική εικόνα επιτρέπει να διαπιστωθεί αν υπάρχει ραγάδα, εξωτερική αιμορροΐδα ή πρόπτωση αιμορροΐδων. Ανάλογα με τα συμπτώματα και το ιστορικό, μπορεί να χρειαστεί περαιτέρω έλεγχος ώστε να αποκλειστούν άλλες αιτίες.

Τέλος, όταν η αιμορραγία επιμένει, επανέρχεται ή συνοδεύεται από άλλες αλλαγές στις κενώσεις, ο γιατρός αποφασίζει αν χρειάζεται πρόσθετη διερεύνηση.

Αιμορροΐδες ή ραγάδα πρωκτού; Είναι ίδια η αντιμετώπιση;

Η αντιμετώπιση για τις αιμορροΐδες ή ραγάδα πρωκτού έχει κάποια κοινά σημεία, αλλά δεν είναι ίδια.

Η επαρκής ενυδάτωση, οι φυτικές ίνες και η αποφυγή υπερβολικής πίεσης στην τουαλέτα μπορούν να βοηθήσουν.

Στη ραγάδα, ο γιατρός μπορεί να προτείνει επιπλέον τοπική θεραπεία που βοηθά στη χαλάρωση του σφιγκτήρα και στην επούλωση της περιοχής. Όταν η συντηρητική αντιμετώπιση δεν επαρκεί ή η ραγάδα έχει γίνει χρόνια, εξετάζονται άλλες θεραπευτικές επιλογές.

Οι αιμορροΐδες αντίστοιχα, δεν χρειάζονται όλες χειρουργική θεραπεία. Η αντιμετώπιση εξαρτάται από τον βαθμό, τα συμπτώματα, τις επιπλοκές καιτην παρουσία πρόπτωσης ή θρόμβωσης. Σε ορισμένες περιπτώσεις αρκούν αλλαγές στις καθημερινές συνήθειες και συντηρητική αγωγή, ενώ σε άλλες μπορεί να χρειαστεί laser θεραπεία για αιμορροΐδες ή θεραπεία αιμορροΐδων με υπερήχους. 

Αιμορροΐδες ή ραγάδα πρωκτού; Πότε χρειάζεται εξέταση από γιατρό;

Η εξέταση στη συγκεκριμένη περιοχή μπορεί να προκαλεί αμηχανία, όμως η καθυστέρηση της εξέτασης συχνά παρατείνει την ενόχληση.

Η ιατρική αξιολόγηση χρειάζεται ιδιαίτερα όταν εμφανίζεται:

• επίμονη ή επαναλαμβανόμενη αιμορραγία
• πολύ έντονος ή ξαφνικός πόνος
• πόνος που συνεχίζεται για ώρα μετά την κένωση
• σκληρό και επώδυνο εξόγκωμα στον πρωκτό
• σημαντικό πρήξιμο ή γρήγορη επιδείνωση των συμπτωμάτων
• αλλαγή στις συνήθειες του εντέρου μαζί με αιμορραγία
• μαύρα κόπρανα ή έντονη απώλεια αίματος

Τελικά, στο ερώτημα «αιμορροΐδες ή ραγάδα πρωκτού;», τα συμπτώματα μπορούν να δώσουν ορισμένες πρώτες  απαντήσεις αλλά δεν αντικαθιστούν την εξέταση. Η σωστή διάγνωση επιτρέπει να επιλεγεί και η κατάλληλη θεραπεία, ώστε ο ασθενής να μην παραμένει για μεγάλο διάστημα με πόνο ή αιμορραγία.  

Αν παρατηρείτε πόνο, αιμορραγία ή επίμονη ενόχληση κατά ή μετά την κένωση, μην θεωρείτε δεδομένο ότι πρόκειται για αιμορροΐδες. Παρόμοια συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν και στη ραγάδα πρωκτού ή σε άλλες παθήσεις της περιοχής.

Ο Δημήτρης Μιχ. Γιάλβαλης MD, MSc, Γενικός Χειρουργόςκαι Διευθυντής του Ε΄ Χειρουργικού Τμήματος της Ευρωκλινικής Αθηνών, διαθέτει εμπειρία στη διάγνωση και σύγχρονη αντιμετώπιση παθήσεων του πρωκτού.

Επικοινωνήστεγια εξατομικευμένη αξιολόγηση και επιλογή της κατάλληλης θεραπείας.